1- دانشگاه ازاد واحد تهران مرکزی، 2- دانشگاه ازاد واحد تهران مرکزی ، shayestehv1@mums.ac.ir 3- دانشگاه علوم پزشکی مشهد،
چکیده: (16 مشاهده)
سابقه و هدف:باروری یکی از شاخصهای کلیدی جمعیتی است که تحت تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد. طی دهههای اخیر، ایران و بهویژه شهر مشهد با تغییرات قابل توجهی در سطح باروری روبهرو بودهاند که نابرابریهای فضایی و اجتماعی نقش مهمی در آن دارند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان شاخصهای آسیبپذیری اجتماعی و باروری در مناطق شهری مشهد انجام شد. موادوروشها:این مطالعه بهصورت ترکیبی (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با بهرهگیری از روش دلفی و نظر ۲۷ کارشناس، ۱3 متغیر در شش بعد آسیبپذیری اجتماعی شناسایی و با روش تحلیل سلسلهمراتبیوزندهی شد. در بخش کمی، دادهها از ۲۷۷ واحد خدماتی و سامانه سینا با پوشش بیش از ۳.۵ میلیون نفر گردآوری و با آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و نرمالسازی Z-score در نرمافزار SPSS تحلیل گردید. یافتهها:ابعاد اقتصادی–اجتماعی و خانوادگی بیشترین اثر را بر باروری دارند. شاخص ترکیبی آسیبپذیری اجتماعی ۱۶.۴ درصد از واریانس نرخ باروری را تبیین کرد(F=23.20، df=6،268،P<0.001 ) نرخ باروری در مناطق کمبرخوردار بیشتر از مناطق مرکزی بود. ساختار خانواده (r=0.497) و وضعیت اجتماعی–اقتصادی (r=0.460) با باروری رابطه مثبت و زیرساختهای بهداشتی رابطه منفی داشتند (r=-0.363). نتیجه گیری:الگوهای باروری شهری در مشهد بهطور همزمان تحت تأثیر نابرابریهای اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و فضایی قرار دارند. بنابراین، سیاستهای جمعیتی و برنامهریزی شهری باید بر کاهش نابرابریهاو تقویت زیرساختهای اجتماعی و بهداشتی تمرکز کنند. این مطالعه تأکید میکند برای درک دقیق تغییرات باروری و طراحی سیاستهای مؤثر، لازم است رویکردی جامع در نظر گرفته شود.
.gif){kind=logo}
