1- دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.، دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 2- استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران، استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران ، dortaj@atu.ac.ir 3- دانشیار گروه مدیریت بیماری ها و پیوند اعضا، معاونت درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشیار گروه مدیریت بیماری ها و پیوند اعضا، معاونت درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 4- استادیار گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.، استادیار گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (44 مشاهده)
زمینه و هدف: دیابت نوع ۲ با تضعیف انگیزش میتواند سلامت روان دانشجویان را تحت تأثیر قرار دهد؛ لذا هدف پژوهش تدوین و اعتباریابی بسته آموزش مهارتهای خودتعیینگری و تعیین اثربخشی آن بر سرمایه روانشناختی دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. روش بررسی: پژوهش حاضر از نظر رویکرد، پژوهشی آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی-تبیینی بوددر مرحله کیفی، بسته آموزش مهارتهای خودتعیینگری ویژه دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ تدوین شد. پس از تأیید روایی محتوایی و اعتبار بسته، نسخه نهایی شامل ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقهای آماده شد. در مرحله کمی، اثربخشی بسته بر سرمایه روانشناختی با طرح نیمهآزمایشی پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بررسی شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام شد و 40 دانشجو پس از احراز ملاکهای ورود، در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامه سرمایه روانشناختی Luthans (2007) بود. تحلیل دادهها با آزمون واریانس با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS-26 انجام شد. یافتهها:نتایج نشان داد که میانگین، سرمایه روانشناختی در گروه آزمایش از پیشآزمون به پسآزمون افزایش معناداری داشته و این افزایش در دوره پیگیری نیز حفظ شده است. اثر اصلی زمان معنادار بود (F(2,96)=14.82، P<0.001، η²=0.27) و اثر متقابل زمان×گروه نیز معنادار گزارش شد (F(2,96)=17.45، P<0.001، η²=0.27)؛ در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین روایی محتوایی بسته آموزشی مطلوب بود؛ بهگونهای که مقادیر CVR جلسات بین 81/0 تا 90/0 و میانگین CVI برابر با 90/0 بهدست آمد که بیانگر روایی صوری و محتوایی مناسب بسته آموزشی بود. نتیجهگیری:آموزش مبتنی بر نظریه خودتعیینگری به بهبود معنادار سرمایه روانشناختی دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ منجر شد و پایداری نسبی این اثرات تا مرحله پیگیری حفظ گردید. این رویکرد میتواند در ارتقای منابع روانشناختی و سازگاری تحصیلی دانشجویان دارای بیماری مزمن مورد استفاده قرار گیرد.