|
تبیین عوامل مؤثر بر زورگویی سایبری در دانش‌آموزان دوره متوسطه در دوران پساکرونا: یک مرور نظام‌مند
|
هادی پردل*1    ، سعید پور عبدل2 ، مریم حجازی پور3 |
1- دکتری روانشناسی بالینی،دانشگاه شاهد، تهران، ایران. ، H.PORDEL2@YAHOO.COM
2- استاد یار، گروه روانشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.،
3- کارشناس ارشد ریاضی کارکردی (آنالیز عددی)، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران.، |
|
|
چکیده: (380 مشاهده) |
سابقه و هدف: زورگویی سایبری در میان نوجوانان دوره متوسطه، به‌ویژه در بستر تحولات اجتماعی و فرهنگی پس از کووید-۱۹، به یکی از چالش‌های مهم سلامت روان و نظام‌های آموزشی تبدیل شده است. هدف این مطالعه، تبیین عوامل مؤثر بر زورگویی سایبری در میان دانش‌آموزان دوره متوسطه در دوران پساکرونا است.
مواد و روش‌ها: این پژوهش مرور نظام‌مند با رویکرد تحلیلی است که بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 انجام شد. جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده داخلی و بین‌المللی در بازه زمانی2019 تا 2026 صورت گرفت. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت مطالعات، 16 مطالعه مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب شد. داده‌ها در چهار حوزه کلیدی شامل متغیرهای فردی، خانوادگی، فرهنگی-اجتماعی و فناورانه دسته‌بندی و تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که زورگویی سایبری پدیده‌ای چندعاملی است که تحت تأثیر عواملی مانند جنسیت، اختلالات عصبی‌رشدی، کیفیت حمایت خانوادگی، اقلیم مدرسه، ارزش‌های فرهنگی و ویژگی‌های محیط دیجیتال شکل می‌گیرد. همچنین سواد رسانه‌ای، سواد اخلاقی دیجیتال و تاب‌آوری روانی به‌عنوان عوامل محافظتی در کاهش این رفتار نقش دارند. در مقابل، ناشناس‌بودن در فضای مجازی و استفاده نامناسب از فناوری، خطر بروز زورگویی سایبری را افزایش می‌دهد.
نتیجه گیری: این مرور بر ضرورت اتخاذ رویکردهای چندسطحی و سیاست‌محور در پیشگیری از زورگویی سایبری تأکید دارد. تقویت سواد رسانه‌ای و اخلاقی، آموزش مهارت‌های اجتماعی-هیجانی، ارتقای تاب‌آوری دیجیتال و مداخلات خانواده‌محور از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی هستند. همچنین، انجام پژوهش‌های طولی و بومی‌سازی ابزارهای سنجش برای درک عمیق‌تر این پدیده ضروری است. |
|
| واژه‌های کلیدی: زورگویی سایبری، نوجوانان، فضای مجازی، پساکرونا |
|
|
متن کامل [PDF 1180 kb]
(2 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
عمومى
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.jpg)
