1- واحد بیرجند، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران 2- واحد بیرجند، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران ، f_shahabizadeh@iau.ac.ir 3- واحد بیرجند، گروه ریاضی
چکیده: (19 مشاهده)
زمینهوهدف:اعتیاد از مهمترین معضلات سلامت عمومی است که با آسیبهای گسترده فردی و اجتماعی همراه بوده و عود مصرف یکی از چالشهای اصلی فرایند درمان به شمار میرود. هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی روانشناختی از عوامل مؤثر بر عود مصرف در بیماران وابسته به مواد بود؛ مدلی که نقش پایبندی مذهبی، کارکردهای شخصیت و واکنشپذیری هیجانی و عقاید وسوسهانگیز را در تبیین عود به صورت یکپارچه بررسی میکند. روشبررسی:پژوهش بهصورت توصیفی–همبستگی و با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل افراد وابسته به مواد مراجعهکننده به مراکز بهبود و بازتوانی استان سمنان بود. تعداد 350 نفر بر اساس نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای استاندارد برای سنجش پایبندی مذهبی، کارکردهای شخصیت، واکنشپذیری هیجانی، ذهنآگاهی، باورهای وسوسهانگیز و عود مصرف مورد استفاده قرار گرفت. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد و برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی تأییدی در نرمافزار SmartPLS استفاده گردید. یافتهها:نتایج نشان داد پایبندی مذهبی رابطه منفی و معناداری با باورهای وسوسهانگیز و عود مصرف دارد و کارکردهای شخصیت نیز بهصورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق کاهش واکنشپذیری هیجانی با کاهش عود مرتبط است. واکنشپذیری هیجانی نقش میانجی معناداری در ارتباط میان کارکردهای شخصیت و باورهای وسوسهانگیز و عود داشت، اما این میانجیگری در مورد پایبندی مذهبی تأیید نشد. همچنین، مدل ساختاری از برازش مطلوب و قدرت پیشبینی مناسبی برخوردار بود. نتیجهگیری:یافتهها بر اهمیت نقش ترکیبی عوامل شناختی، هیجانی، معنوی و شخصیتی در تبیین رفتارهای اعتیادی تأکید دارد. کاهش واکنشپذیری هیجانی حلقه مشترک میان متغیرهای فردی و رفتارهای اعتیادی است و میتواند هدف مداخلات تقویتی قرار گیرد. تقویت پایبندی مذهبی در کنار بهبود کارکردهای شخصیت و آموزش مهارتهای تنظیم هیجان میتواند اثربخشی درمان و پیشگیری از عود را افزایش دهد.
.gif){kind=logo}
