fa تاثیر فعالیت ورزشی و مکمل‌یاری زعفران بر شاخص‌های التهابی و اکسیداتیو: مطالعه نظام‌مند و فراتحلیل تخصصي Special پژوهشي Original <strong>سابقه و هدف</strong>: : انجام فعالیت ورزشی، تولید گونه‌های واکنش‌پذیر اکسیژن و فاکتورهای التهابی را تحت تاثیر قرار می‌دهد که گیاهان دارویی نقش مهمی در کاهش این شاخص‌ها دارد. مکمل‌یاری زعفران به عنوان راهکار تغذیه‌ای برای تعدیل التهاب و استرس اکسیداتیو ناشی از فعالیت ورزشی مورد توجه محققان قرار گرفته است. بنابراین هدف از تحقیق حاضر بررسی تاثیر ترکیبی فعالیت ورزشی و مکمل‌یاری زعفران بر شاخص‌های التهابی و اکسیدانی بصورت مطالعه مروری نظام‌مند و فراتحلیل می‌باشد.&nbsp;<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: جستجوی سیستماتیک مقالات منتشر شده به زبان انگلیسی و فارسی از پایگاه‌های اطلاعاتی اسکوپوس، ساینس دایرکت، پاب‌مد، وب آو ساینس، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و مگیران تا 21 ژانویه سال 2026 انجام شد و وارد فراتحلیل شدند. اختلاف میانگین استاندارد شده (SMD) و فاصله اطمینان 95درصد(CI) با استفاده از مدل تصادفی محاسبه شد. همچنین برای تعیین عدم تجانس (ناهمگونی) مطالعات از شاخص I2 استفاده گردید و سوگیری انتشار با تحلیل بصری فونل پلات و آزمون Egger مورد بررسی قرار گرفت.<br> <br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج فراتحلیل حاضر نشان داد که انجام فعالیت ورزشی به همراه مصرف مکمل زعفران باعث کاهش معنی‌دار سطوح فاکتور نکروزدهنده‌ی تومور آلفا (2/30- تا 1/03-=95CIدرصد، 1/29-=SMD) می‌گردد. ولی با این وجود تغییر معنی‌داری در سطوح اینترلوکین-6 (0/91 تا 1/03=95CIدرصد، 0/06-=SMD) و سطوح مالون‌دی‌آلدهید (0/31- تا 1/17-=95CIدرصد، 0/43-=SMD) مشاهده نگردید.&nbsp;<br> <br> <strong>نتیجه گیری</strong>: : مکمل‌یاری زعفران در کنار فعالیت ورزشی، استراتژی بسیار موثری برای سرکوب فاکتور نکروزدهنده تومور آلفا به عنوان شاخص اصلی التهاب سیستمیک می باشد و از افزایش سطوح مالون‌دی‌آلدهید جلوگیری می‌نماید. <strong>Background</strong>: Exercise affects the production of reactive oxygen species and inflammatory factors, and medicinal plants play an important role in reducing these indicators. Saffron supplementation has been considered by researchers as a nutritional solution for modulating inflammation and oxidative stress caused by exercise. Therefore, the purpose of this study was to investigate the combined effect of exercise and saffron supplementation on inflammatory and oxidant indices through a systematic review and meta-analysis.<br> <br> <strong>Methods</strong>: A systematic search of articles published in English and Persian was conducted from the databases Scopus, Science Direct, PubMed, Web of Science, SID, and Magiran until January 2026 and entered into meta-analysis. The standardized mean difference (SMD) and 95% confidence interval (CI) were calculated using a random model. The I2 index was also used to determine the heterogeneity of studies, and publication bias was examined using funnel plot analysis and Egger&#39;s test.<br> <br> <strong>Results</strong>:The results of the present meta-analysis showed that exercise training combined with saffron supplementation significantly reduced tumor necrosis factor-alpha levels (SMD = -1.29, 95% CI =-2.30 to -0.29). However, no significant changes were observed in interleukin-6 levels (SMD = -0.06, 95% CI =-0.91 to -1.03) and malondialdehyde levels (SMD = -0.43, 95% CI =-0.31 to -1.17).&nbsp;<br> <br> <strong>Conclusion</strong>:Saffron supplementation, along with exercise training, is a very effective strategy for suppressing tumor necrosis factor alpha, a key indicator of systemic inflammation, and prevents the increase in malondialdehyde levels.&nbsp; &nbsp;&nbsp;<br> <strong>Keywords:</strong> <span style="color:#2980b9;">Exercise Training, Saffron, Malondialdehyde, Interleukin-6, Tumor Necrosis Factor&nbsp;</span> <hr><strong>Acknowledgements</strong>:&nbsp;<span>We would like to express our sincere gratitude to all authors who graciously provided the data from their published studies for use in this work</span><br> <br> <strong>Conflict of Interest:</strong> <span>The authors declare that they have no competing interests regarding the publication of this paper.</span><br> <br> <strong>Availability of Data and Materials</strong>: <span>All data analyzed during this study are derived from previously published articles included in this systematic review and meta-analysis. The datasets used and/or analyzed during the current study are available from the corresponding authors of the original studies upon reasonable request.</span><br> <br> <strong>Consent for Publication</strong>:&nbsp; <span>This article does not contain any confidential or personally identifiable information.</span><br> <br> <strong>Ethics Approval and Consent to Participate</strong>:<span>As this study constitutes a systematic review and meta-analysis of previously published literature, it did not involve direct human or animal subjects. Therefore, ethical approval and informed consent were not required for this research</span><br> <br> <strong>Funding</strong>: <span>This work was supported by Golestan University (approved research project no. 20325, session 290, dated 26 November 1404). The funder had no role in the study design, data collection, analysis, decision to publish, or preparation of the manuscript.</span><br> <br> <strong>Author Contributions:</strong> <span>All authors contributed equally to the conceptualization and writing of this manuscript. All authors have reviewed, approved the final content, and agree to be fully accountable for all aspects of the work.</span> فعالیت ورزشی, زعفران, مالون‌دی‌آلدهید, اینترلوکین-6, فاکتور نکروزدهنده‌ی تومور-آلفا Exercise Training, Saffron, Malondialdehyde, Interleukin-6, Tumor Necrosis Factor Alpha, 6 26 http://jhrd.trjums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-165-2&slc_lang=fa&sid=1 yazgaldi nazari یازگلدی نظری y.nazari53@gmail.com 2032310171 0009-0003-1563-0611 Yes Department of sports sciences, Faculty of Humanitie and social sciences, Golestan University, Gorgan, Iran دانشگاه گلستان araz nazari عراز نظری araznazari@gmail.com 2030871461 0009-0001-2271-937X No Department of physical education, University of Saravan, Saravan, Iran. دانشگاه سراوان