fa پیشران های بهره برداری از فرصت ها در دانشگاه های کارآفرین: یک مطالعه فراترکیب تخصصي Special مروری Review <strong>سابقه و هدف</strong>: حرکت به سمت دانشگاه کارآفرین، اهمیت بهره‌برداری مؤثر از فرصت‌های علمی و فناورانه را به‌عنوان شاخص اصلی عملکرد آن‌ها برجسته کرده است. با وجود گسترش مطالعات این حوزه، همچنان تصویر جامعی از پیشران‌های کلیدی و سازوکارهای اثرگذاری آن‌ها بر دانشگاه های کارآفرین وجود ندارد. هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین نظام‌مند این پیشران‌ها در ادبیات دانشگاه کارآفرین می باشد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق، کیفی است که با روش فراترکیب مطابق با چارچوب هفت‌مرحله‌ای ساندلوفسکی و همکاران اجرا گردید. برای گردآوری داده از پایگاه های علمی اسکوپوس، وب آف ساینس و گوگل اسکالر استفاده گردید. جستجوی اولیه شامل 727 مقاله بود که پس از حذف مقالات غیر انگلیسی، موارد تکراری، غربالگری عنوان و چکیده متناسب با موضوع و دسترسی به متن کامل مقالات، در نهایت 60 مقاله واجد شرایط انتخاب گردید.<br> <br> <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌های حاصل از تحلیل مقالات منتخب، 14 پیشران‌ را مشخص کرد که بر بهره برداری از فرصت های دانشگاه کارآفرین مؤثر بودند که در چهار مقوله اصلی تحت عناوین 1-زنجیره ارزش دانش، 2-حاکمیت و توانمندی‌های سازمانی، 3-عاملیت و یادگیری و در آخر، 4-پیوندهای ارزش‌آفرین، طبقه بندی شدند.<br> <br> <strong>نتیجه گیری</strong>: نتایج مطالعه حاضر نشان می‌دهد بهره‌برداری موفق از فرصت‌ها در دانشگاه‌های کارآفرین تابع یک سازوکار چندسطحی و هم‌افزایی میان پیشران ها در قالب این چهار مقوله اصلی بوده و مسیر روشنی بمنظور پژوهش و توسعه مدل‌های تحلیلی و تجربی پیشرفته برای پژوهشگران را هموار کرده و امکان بررسی اثرگذاری نسبی هر محور و سازوکار را فراهم می‌سازد که می تواند مبنایی جهت راهنمای عملی مدیران دانشگاه و سیاست گذاران اکوسیستم کارآفرینی دانشگاهی باشد <strong>Background:</strong> The shift toward the entrepreneurial university has underscored the importance of effectively exploiting scientific and technological opportunities as a key performance indicator. Despite the growing body of research in this field, a comprehensive picture of the key drivers and their impact mechanisms on entrepreneurial universities remains elusive. This study aims to systematically identify and explain these drivers within the literature on the entrepreneurial university.<br> <br> <strong>Methods:</strong> In terms of purpose, the research is applied, and in terms of methodology, it is qualitative, conducted through a meta synthesis approach following the seven step framework by Sandelowski et al. Data were collected from the Scopus, Web of Science, and Google Scholar databases covering the period 2000&ndash;2025. The initial search yielded 727 articles. After excluding non English articles, duplicates, and screening titles and abstracts for relevance and full text availability, 60 eligible articles were ultimately selected.<br> <br> <strong>Results:</strong> The analysis of the selected articles identified 14 drivers that influence opportunity exploitation in entrepreneurial universities. These drivers were classified into four main categories: 1) Knowledge Value Chain, 2) Governance and Organizational Capabilities, 3) Agency and Learning, and finally, 4) Value Creating Linkages.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The findings of the present study indicate that successful opportunity exploitation in entrepreneurial universities follows a multi level mechanism and synergistic interplay among drivers within these four categories. This provides a clear path for researchers to develop advanced analytical and empirical models, enabling the examination of the relative impact of each dimension and mechanism. Consequently, it can serve as a foundation for practical guidance for university administrators and policymakers in the university entrepreneurship ecosystem.&nbsp; &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>Keywords</strong>: <span style="color:#2980b9;">Drivers, Opportunity Exploitation, Entrepreneurial University, Meta synthesis</span> <hr>Acknowledgments: The authors would like to thank the Library of the Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, and the Research and Technology Deputy of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, for providing access to the scientific databases used for data retrieval, analysis, and review. The authors also acknowledge all researchers whose published articles were included in this study.<br> <br> <strong><span>Conflict of Interes:&nbsp;</span></strong>The authors declare that they have no known competing financial interests or personal relationships that could have appeared to influence the work reported in this paper.<br> <br> <strong>Data availability</strong>: All data generated or analyzed during this study are included in this published article.<br> <br> <strong>Publication consent:</strong> Not applicable.<br> <br> <strong>Ethics approval and consent to participate</strong>: This study was conducted in accordance with the ethical principles outlined in the Declaration of Helsinki. Confidentiality of the information was maintained throughout all stages of the research.<br> <br> <strong>Funding</strong>: This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.<br> <br> <strong>Authors&rsquo; contributions</strong>: All authors contributed equally to the conception and design of the study, data collection, analysis, and interpretation. All authors critically revised the manuscript, approved the final version for publication, and accept full responsibility for its content پیشران, بهره برداری از فرصت, دانشگاه کارآفرین, فراترکیب 1 19 http://jhrd.trjums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-178-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Khayatan مهدی خیاطان khayatan@ut.ac.ir 4480079629 0000-0001-6042-6757 No Entrepreneurship PhD Student, Department of Technology, Faculty of Entrepreneurship, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری کارآفرینی، گروه فناوری، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران Ali Davari علی داوری ali_davari@ut.ac.ir 0492265038 0000-0002-3304-8970 Yes Associate Professor, Department of New Business, Faculty of Entrepreneurship, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran. دانشیار، گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Ali Motevali علی متولی alimotevali306@gmail.com 4489882556 0000-0002-5289-9383 No Entrepreneurship PhD Student, Department of Corporate, Faculty of Entrepreneurship, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری کارآفرینی، گروه سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.