fa بررسی خواص آنتی باکتریال و کارایی فرایند سونوکاتالیستی نانوذرات اکسید روی در حذف رنگ راکتیو قرمـز198 از محلول‌های آبی تخصصي Special پژوهشي Original <strong>سابقه و هدف</strong>: رنگ راکتیو قرمز198 از نظر ساختار جزء رنگ های منوآزو است که با ورود به فاضلاب های صنایع نساجی، مشکلات زیست محیطی متعددی را به همراه خواهند داشت. فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته روشی با بهره‌برداری ساده و قدرت بالا برای تخریب ترکیبات مقاوم به تجزیه و پایدار در محیط زیست می باشد. هدف این مطالعه تعیین کارایی فرایند سونوکاتالیستی و ضدباکتریایی نانوذرات اکسید روی به منظور تخریب راکتیو قرمز 198 می باشد.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: این مطالعه بصورت تجربی و در مقیاس آزمایشگاهی انجام شده است. کارایی حذف راکتیو قرمز 198 تحت شرایط مختلف مانندpH ،غلظت اولیه کاتالیزور، غلظت اولیه اکسیدان، غلظت اولیه رنگ&nbsp; تحت امواج&nbsp; اولتراسونیک با فرکانس 37 کیلوهرتز و توان 500 وات در دمای محیط و زمان واکنش 45 دقیقه&nbsp; بررسی گردید. همچنین در شرایط بهینه بدست آمده کارایی فرایندهای مختلف بر روی حذف رنگ مقایسه گردید. غلظت رنگ با استفاده از اسپکتروفتومتر در طول موج 518 نانومتر تعیین گردید.&nbsp; در نهایت خاصیت ضد باکتریایی نانوذره تعیین گردید.<br> <br> <strong>یافته‌ها</strong>: تحت شرایط بهینه ی غلظت راکتیو قرمز 198 = 15 میلی گرم بر لیتر، غلظت پراکسی منوسولفات= 60 میلی گرم بر لیتر، غلظت نانوذرات اکسید روی= 2 گرم بر میلی لیتر ،4=pH، حداکثر کارایی حذف رنگ در زمان واکنش 45 دقیقه برابر با 89/69 درصد بدست آمد. همچنین نانوذره دارای خواص ضدباکتریایی بالایی در برابر باکتری های گرم منفی و مثبت می باشد.<br> <br> <strong>نتیجه گیری</strong>: در فرایند سونوکاتالیستی حضور نانوذره اکسید روی دارای مزایایی مانند اکسیداسیون قوی، تجزیه ترکیبات آلی نسوز و راندمان بالا می باشد و برای حذف رنگ راکتیو قرمز 198 از پساب صنعت نساجی توصیه می گردد. همچنین برای مهار و از بین بردن سویه باکتری مقاوم می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. <strong>Background</strong>: Reactive Red 198, a monoazo dye, is one of the most common synthetic dyes used in textile industries. Its discharge into wastewater leads to serious environmental problems due to its stability and resistance to biodegradation. Advanced oxidation processes (AOPs) are powerful methods with simple operation and high efficiency for the degradation of persistent organic compounds in the environment. This study aimed to evaluate the sonocatalytic and antibacterial performance of zinc oxide (ZnO) nanoparticles for the degradation of Reactive Red 198 dye from aqueous solutions.&nbsp;<br> <br> <strong>Methods: </strong>This experimental study was conducted on a laboratory scale. The effects of key parameters, including solution pH, initial catalyst concentration, oxidant dosage, and initial dye concentration, on the removal efficiency of Reactive Red 198 were investigated. The dye concentration was measured at a wavelength of 518 nm using a UV&ndash;Vis spectrophotometer. Under optimal conditions, the performance of various catalytic processes was compared, and the antibacterial activity of the synthesized ZnO nanoparticles was also assessed.<br> <br> <strong>Results</strong>:The optimal conditions were obtained at an initial dye concentration of 15 mg/L, peroxymonosulfate concentration of 60 mg/L, ZnO nanoparticle dosage of 2 g/L, and pH = 4. Under these conditions, a maximum dye removal efficiency of 89.69% was achieved after 45 minutes. Moreover, the ZnO nanoparticles exhibited significant antibacterial activity against both Gram-negative and Gram-positive bacteria.<br> <br> <strong>Conclusion:</strong> The incorporation of ZnO nanoparticles into the sonocatalytic process offers strong oxidation capability, high efficiency, and effective decomposition of refractory organic pollutants, making it a promising method for the removal of Reactive Red 198 from textile wastewater. Furthermore, ZnO nanoparticles demonstrate potential for controlling and eliminating resistant bacterial strains in environmental applications.&nbsp; &nbsp;&nbsp;<br> <strong>Keywords</strong>: <span style="color:#2980b9;">Antibacterial, sonocatalyst, zinc oxide nanoparticles, reactive red 198</span> <hr><strong>Acknowledgments</strong>: This study was supported by the North Khorasan University of Medical Sciences. The authors wish to extend their sincere gratitude to all individuals who provided assistance and support throughout the conduct of this research.<br> <br> <strong>Conflict of Interest</strong>: The authors declare that they have no competing interests regarding the publication of this paper.<br> <br> <strong>Data and Materials Availability</strong>: The datasets and materials generated and analyzed during the current study are available from the corresponding author upon reasonable request.<br> <br> <strong>Consent for Publication</strong>: Not applicable.<br> <br> <strong>Ethics Approval and Consent to Participate</strong>: This study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. This article presents the findings of a project approved by the North Khorasan University of Medical Sciences (Ethics code: IR.KUMS.REC.1402.068).<br> <br> <strong>Financial Disclosure</strong>: This study was derived from a research project approved by the Student Research Committee and was financially supported by the Vice-Chancellor for Research at Bojnurd University of Medical Sciences (Grant No. 4010192).<br> <br> <strong>Authors&#39; Contributions</strong>: All authors made substantial contributions to the design, execution of experiments, data analysis, and interpretation of the findings, and have given final approval to the version to be published. The individual contributions are as follows:<br> Seyedeh Nastaran Asadzadeh: Project administration, scientific supervision, and final manuscript editing.<br> Mobin Yasini: Conducting the experiments, drafting the manuscript, and methodology analysis.<br> Mohaddeseh Heydari: Data curation and final interpretation of the results.<br> All authors have read and approved the final manuscript and accept responsibility for the accuracy and integrity of its content. ضدباکتریایی ,سونوکاتالیستی , نانوذرات اکسید روی, راکتیو قرمز 198 Antibacterial, sonocatalyst, zinc oxide nanoparticles, reactive red 198 40 53 http://jhrd.trjums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-116-2&slc_lang=fa&sid=1 SeyedehNastaran Asadzadeh سیده نسترن اسدزاده Snasadzadeh3@gmail.com 0670274399 10031947532846002925 No Assistant Professor of Environmental Health Engineering, School of Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Mobin Yasini مبین یاسینی Yasinimobin18@gmail.com 0740500686 0009-0003-3054-5212 Yes Student of the Student Research Committee, Faculty of Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnord, Iran. دانشجوی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران. Mohadse Heydari محدثه حیدری heydarimohadese523@gmail.com 2220164241 0009-0000-4339-8619 No Student of the Student Research Committee, Faculty of Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnord, Iran. دانشجوی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.