fa تدوین و اعتباریابی بسته آموزش مهارت‌های خودتعیین گری و ارزیابی اثربخشی آن بر سرمایه روانشناختی دانشجویان مبتلا به دیابت نوع 2 تخصصي Special پژوهشي Original <strong>سابقه و هدف</strong>: دیابت نوع ۲ با تضعیف انگیزش می‌تواند سلامت روان دانشجویان را تحت تأثیر قرار دهد؛ لذا هدف مطالعه حاضر تدوین و اعتباریابی بسته آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری و تعیین اثربخشی آن بر سرمایه روان‌شناختی دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ بود.<br> <br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: مطالعه حاضر از نظر رویکرد، پژوهشی آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی-تبیینی بود.&nbsp; در مرحله کیفی، بسته آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری ویژه دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ تدوین شد. پس از تأیید روایی محتوایی و اعتبار بسته، نسخه نهایی شامل ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آماده شد. در مرحله کمی، اثربخشی بسته بر سرمایه روان‌شناختی با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بررسی شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و 40 دانشجو پس از احراز ملاک‌های ورود، در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی Luthans بود. تحلیل داده‌ها با آزمون واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS-26 انجام شد.<br> <br> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد که میانگین، سرمایه روان‌شناختی در گروه آزمایش از پیش‌آزمون به پس‌آزمون افزایش معناداری داشته و این افزایش در دوره پیگیری نیز حفظ شده است. اثر اصلی زمان معنادار بود( 14/82= ղ2=0.27, p<0.001 F(2.96)) و اثر متقابل زمان&times;گروه نیز معنادار گزارش شد( 17/45= ղ2=0.27, p<0.001 F(2.96))؛ در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین روایی محتوایی بسته آموزشی مطلوب بود؛ به‌گونه‌ای که مقادیر CVR جلسات بین 0/81 تا 0/90 و میانگین CVI برابر با 0/90 محاسبه شد که بیانگر روایی صوری و محتوایی مناسب بسته آموزشی بود.<br> <br> <strong>نتیجه گیری</strong>: آموزش مبتنی بر نظریه خودتعیین‌گری به بهبود معنادار سرمایه روان‌شناختی دانشجویان مبتلا به دیابت نوع ۲ منجر شد و پایداری نسبی این اثرات تا مرحله پیگیری حفظ گردید. این رویکرد می‌تواند در ارتقای منابع روان‌شناختی و سازگاری تحصیلی دانشجویان دارای بیماری مزمن مورد استفاده قرار گیرد. <strong>Background:</strong> Type 2 diabetes can undermine motivation and negatively affect the mental health of university students. The aim of this study was to develop and validate a self-determination skills training package and to evaluate its effectiveness on the psychological capital of students with type 2 diabetes.<br> <br> <strong>Methods:</strong> The present study was mixed (qualitative-quantitative) exploratory-explanatory research in terms of approach. In the qualitative phase, a self-determination skills training package tailored for students with type 2 diabetes was developed, and after establishing content validity, the final version consisting of 12 ninety-minute sessions was prepared. In the quantitative phase, the effectiveness of the package on psychological capital was assessed using a quasi-experimental pretest-posttest design with a two-month follow-up and a control group. A total of 40 students meeting the inclusion criteria were selected through purposive sampling and assigned to experimental and control groups. Data were collected using the Luthans Psychological Capital Questionnaire (2007) and analyzed through repeated-measures ANOVA in SPSS-26.<br> <br> <strong>Results: </strong>The mean psychological capital in the experimental group increased significantly from pre-test to post-test and this increase was maintained in the follow-up period. The main effect of time was significant (F(2.96)=14.82, P<0.001, &eta;&sup2;=0.27) and the interaction effect of time &times; group was also significant (F(2.96)=17.45, P<0.001, &eta;&sup2;=0.27); while no significant change was observed in the control group. Also, the content validity of the educational package was desirable; so that the CVR values of the sessions were between 0.81 and 0.90 and the average CVI was 0.90, which indicated the appropriate face and content validity of the educational package.<br> <br> <strong>Conclusion: </strong>Self-determination theory-based training led to a significant improvement in the psychological capital of students with type 2 diabetes, and the positive effects remained relatively stable at follow-up. This approach can be used to enhance psychological resources and academic adjustment in students with chronic illnesses.&nbsp;<br> &nbsp;&nbsp;<br> <strong>Keywords: </strong><span style="color:#3498db;">Self-Determination Skills;Type 2 Diabetes; Psychological Capital; Educational Intervention; Student</span> <hr><strong>Acknowledgments: </strong>The authors would like to express their sincere gratitude to the respected faculty members, the participating students, and all individuals who contributed to the successful completion of this research.<br> <br> <strong>Conflict of Interest:</strong> The authors declare that there is no conflict of interest.<br> <br> <strong>Availability of Data and Materials:</strong> The data and materials used in this study are available from the corresponding author upon reasonable request.<br> <br> <strong>Consent for Publication</strong>: Not applicable.<br> <br> <strong>Ethics Approval and Consent to Participate:</strong> This study was derived from the first author&#39;s doctoral dissertation at the Science and Research Branch, Islamic Azad University, and was approved by the institutional ethics committee (Ethics Code: IR.IAU.SRB.REC.1404.076).&nbsp;<br> The study was conducted in accordance with the ethical principles of the Declaration of Helsinki. Prior to participation, all participants were informed about the objectives and procedures of the study, and written informed consent was obtained from each participant. In addition, the confidentiality of participants&#39; information and the protection of their privacy were maintained throughout all stages of the research.<br> <br> <strong>Funding:</strong> This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.<br> <br> <strong>Authors&#39; Contributions:</strong> The first author conceived and conducted the study and prepared the initial manuscript. The second author supervised the overall research process and contributed to the methodology section. The third author contributed to the literature review and qualitative analysis. The fourth author performed the statistical analyses. The fifth author critically revised the manuscript and contributed to its structural editing. All authors reviewed and approved the final version of the manuscript. <hr> دیابت نوع ۲؛ مهارت‌های خودتعیین‌گری؛ سرمایه روان‌شناختی؛ مداخله آموزشی؛ دانشجویان 30 45 http://jhrd.trjums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-161-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Hajihosseini Mesgar مهسا حاجی حسینی مسگر M.hajihosseinim@gmail.com 3673581872 0009-0007-5153-4749 No PhD Student in Educational Psychology, Department of Educational Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Fariborz Dortaj فریبرز درتاج dortaj@atu.ac.ir 89896532325 10031947532846002805 Yes Professor, Department of Educational Psychology, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Fatemeh Ghaemi فاطمه قائمی ghaemi@health.gov.ir 1598563255 10031947532846002806 No Associate Professor, Department of Disease Management and Organ Transplantation, Deputy for Treatment, Ministry of Health, Treatment and Medical Education. دانشیار، گروه مدیریت بیماری ها و پیوند اعضا، معاونت درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Reza Gorban Jahromi رضا قربان جهرمی rrghorban@gmail.com 5252365475 10031947532846002807 No Assistant Professor, Department of Educational and Personality Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Aboutaleb Seadatee Shamir ابوطالب سعادتی شامیر Seadatee@yahoo.com 63256325874 10031947532846002808 No Assistant Professor, Department of Educational and Personality Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران