fa شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مدیریت زنجیره تأمین پایدار دارو در داروخانه‌های بیمارستانی شهر یزد تخصصي Special پژوهشي Original <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">سابقه و هدف:</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">در فضای رقابتی امروز، مدیریت زنجیره تأمین نقش مهمی در ارتقای کارایی سازمان‌ها دارد. زنجیره تأمین دارو به دلیل پیچیدگی و ارتباط مستقیم با سلامت جامعه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. پایداری این زنجیره با توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی، رویکردی نوین در نظام سلامت محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مدیریت زنجیره تأمین پایدار دارو در داروخانه‌های بیمارستانی یزد در سال ۱۴۰۳ انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">مواد و</span></span></span> <span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">روش‌ها</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">:</span></span></span> <span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">این پژوهش یک مطالعه کاربردی با طراحی مقطعی-تحلیلی مبتنی بر خبرگان بود. داده‌ها در سه‌ماهه سوم ۱۴۰۳ از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مدل </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">SCOR</span></span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> (۵۹ سؤال در پنج بعد: قابلیت اطمینان، پاسخگویی، انعطاف‌پذیری، هزینه‌ها و مدیریت دارایی‌ها) جمع‌آوری گردید. جامعه پژوهش داروخانه‌های بیمارستان‌های دولتی، خصوصی و خیریه یزد بود.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">یافته<span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span>ها</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">:</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در این مطالعه ۲۰ نفر از خبرگان دارویی بررسی شدند که ۶۵</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">٪</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> زن و ۳۵</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">٪</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> مرد بودند. میانگین سنی 74/9</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> 3/35 سال و میانگین سابقه کاری 9/15 سال بود. میانگین نمرات ابعاد مدیریت زنجیره تأمین پایدار دارو به ترتیب قابلیت اطمینان 45/2 </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> 18، پاسخگویی 96/2 </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> 05/17، هزینه‌ها 68/2 </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> 95/11، انعطاف‌پذیری 20/3 </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> 10 و مدیریت دارایی‌ها 73/1 </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&plusmn; 60/4 بود. </span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">نتیجه گیری:</span></span></span> <span lang="FA">یافته‌ها ضرورت رویکردی یکپارچه در مدیریت زنجیره تأمین دارو را برجسته می‌سازند. ارتقای قابلیت اطمینان و انعطاف‌پذیری همراه با کنترل هزینه‌ها و بهبود پاسخگویی و مدیریت دارایی می‌تواند پایداری زنجیره را تضمین نماید. توصیه می‌شود سیاست‌گذاران سلامت بر توسعه زیرساخت‌های فناورانه، افزایش شفافیت و تقویت نظام پاسخگو در داروخانه‌های بیمارستانی تمرکز کنند.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:IRNazanin"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">واژه های</span> <span lang="FA">کلیدی</span><span lang="AR-SA">: </span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">اولویت بندی، مدیریت زنجیره تامین، پایداری، داروخانه بیمارستان، یزد.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><br> <span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12px;"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background:</span> In today&rsquo;s competitive environment, supply chain management plays a vital role in enhancing organizational effectiveness. The pharmaceutical supply chain, due to its complexity, multiple stakeholders, and direct link to community health, is of particular importance. Sustainability in this chain, considering economic, social, and environmental dimensions, has emerged as a modern approach in health systems. This study aimed to prioritize the factors influencing sustainable pharmaceutical supply chain management in hospital pharmacies of Yazd in 2024.<br> methods: This study was an applied, cross-sectional analytical study based on expert opinion. Data were collected in the third quarter of 1403 (2024) using a researcher-developed questionnaire based on the SCOR model, comprising 59 items across five dimensions: reliability, responsiveness, flexibility, cost, and asset management. The study population included hospital pharmacies in public, private, and charitable hospitals in Yazd.<br> Results: Twenty pharmaceutical experts participated in the study, of whom 65% were female and 35% male. The mean age of participants was 35.25 &plusmn; 9.74 years, and the mean work experience was 15.9 years. The mean scores for the dimensions of sustainable pharmaceutical supply chain management were as follows: reliability 18.00 &plusmn; 2.45, responsiveness 17.05 &plusmn; 2.96, cost 11.95 &plusmn; 2.68, flexibility 10.00 &plusmn; 3.20, and asset management 4.60 &plusmn; 1.73.<br> <span style="vertical-align:top">Conclusion: The results highlight the necessity of an integrated approach in pharmaceutical supply chain management. Enhancing reliability and flexibility, along with cost control, improved responsiveness, and effective asset management, can ensure the sustainability of this chain. It is recommended that health policymakers focus on developing technological infrastructures, increasing transparency, and reinforcing accountability systems in hospital pharmacies.&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt">Keywords:</span> Prioritization, Supply Chain Management, Sustainability, Hospital Pharmacy, Yazd<br> <span style="font-size:10.0pt"></span></span></span><br> &nbsp;</div> واژگان کلیدی: اولویت بندی, مدیریت زنجیره تامین, پایداری, داروخانه بیمارستان, یزد Keywords: Prioritization, Supply Chain Management, Sustainability, Hospital Pharmacy, Yazd 56 66 http://jhrd.trjums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-48-2&slc_lang=fa&sid=1 seyed masood mousavi سید مسعود موسوی m.mousavihp93@gmail.com 4420055251 0009-0002-2547-9724 No School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد nahid khoddami ناهید خدامی anahidkhoddami@gmail.com 2530155674 0009-0009-8798-9926 No School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد arefeh vatani عارفه وطنی arefehv860@gmail.com 4420994231 0009-0006-0789-8505 Yes School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد elham shahbahrami الهام شاه بهرامی eshahbahrami1984@gmail.com 6279909700 10031947532846001625 No iums علوم پزشکی ایران seyed mohammad javad nezamalhosseini سید محمد جواد نظام الحسینی nezam1077@gmail.com 4449257626 0009-0004-4763-2547 No Health and Treatment Network Development Department, Yazd, Iran معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد